اساس كار رله ديستانس
اساس كار رله ديستانس
رله ديستانس يك رلة حفاظتي است كه زمان قطع آن تابع مقاومت طول سيم ميباشد. در اغلب اوقات بايد زمان قطع رله تابع محل اتصال كوتاه نسبت به رله باشد و از اين جهت بايد زمان قطع رله، تابع جهت يعني از انرژي اتصال كوتاه نيز گردد. لذا هر چه محل اتصالي از رله دورتر باشد، مقاومت ظاهري قطعه سيم بين محل اتصال تا رله بزرگتر شده و در نتيجه مقاومت اهمي و غير اهمي آن نيز بزرگتر ميگردد.
عامل مؤثر در رله ديستانس ميتواند يكي از عوامل :
1. مقاومت ظاهري ( امپرانس)
2. هدايت ظاهري ( ادميتانس)
3. مقاومت اهمي ( دزيستانس)
4. هدايت اهمي ( كندوكتانس))
5. مقاومت غيراهمي ( راكتانس)
6. امپدانس اختلاط
7. هدايت غيراهمي ( سوسپتانس ) باشد.
حال :
رلهاي كه كميت Z را ميسنجد رلة امپدانس است و رلهاي كه كميت X را ميسنجد رلة راكتانس مينامند.
رلة ديستانس را ميتوان جهت حفاظت هر نوع شبكهاي با هر فشار الكتريكي بكار برد. براي حفاظت شبكههاي با ولتاژ بالاتر از kg60 امروز فقط از رلة ديستانس استفاده ميشود در ضمن ميتوان به كمك رلة ديستانس ترانسفورماتورها و ژنراتورها را نيز حفاظت نمود. در شبكههاي بزرگ اگر براي حفاظت در مقابل جريانهاي زياد خارجي از رلة جريان زياد زماني استفاده شود، زمان قطع رله در صورتيكه يك اتصالي حتي اورشين ، بلافاصله بعد از ژانراتور نيز اتفاق افتد، در حدود 8-7 ثانيه طول خواهد كشيد و چنانچه ديده ميشود، زمان عبور جريان اتصال كوتاه از ژنراتور بقدري طولاني ميشود كه ممكن است سبب خراب شدن ايزولاسيون سيمپيچي ژنراتور و ايجاد اتصال داخلي شود، لذا از اينجهت است كه در شبكههاي بزرگ براي كوتاه كردن اين زمان از رلة ديستانس ، امپدانس استفاده ميشود.
زمان قطع رلة ديستانس معمولاً در حدود 0.1 ثانيه است، استفاده از رله امپدانس نيز اين برتري را دارد كه در موقع اتصالياش ، رلة امپدانس بطور سريع در زمان خيلي كوتاه (0.1 ثانيه) ژنراتور را قطع ميكند.
رله ديستانس براي حفاظت ترانسفورماتور در موقع اتصال خارجي، بخصوص در موقع اتصال يش ، بكار برده شده و در طرفي از ترانسفورماتور كه به ليش وصل است نصب ميشود.
در صورتيكه ترانسفورماتور بين دو شبكة فرعي نصب شده باشد، (ترانسفورماتور كوپلاژ) چون اتصالي در هر يك از شبكهها، سبب عبور انرژي اتصال كوتاه از ترانسفورماتور كوپلاژ ميشود، بايد در هر دو طرف ترانسفورماتور رلة ديستانس نصب گردد. براي حفاظت ترانسفورماتور ميتوان از رلة ديستانس جهتدار كه جهت آن بطرف يشن است و يا از رلة ديستانس معمولي بدون عضو جهتياب استفاده نمود.
براي حفاظت سلكيتو و تصحيح شبكههاي خطي كه از دو طرف تغذيه ميشود و يا شبكه حلقهاي كه از يك محل تغذيه ميشود، علاوه بر شدت جريان و زمان از عامل ديگري مثل جهت جريان اتصال كوتاه نيز استفاده ميشود، و حفاظت شبكههاي تار عنكبوتي و شبكههايي كه از چند نقطه تغذيه ميشوند بوسيلة رلة جريان زياد كه داراي درجهبندي زماني ثابت و معيني ميباشد ممكن نيست، بلكه بايستي از رلهاي كه زمان قطع آن متناسب با امپدانس يا فاصلة محل اتصالي از مولد باشد استفاده شود كه براي اين منظور از رلة ديستانس استفاده ميشود. اين رله اتصال كوتاه نزديك به مولد را سريعتر و اتصال كوتاه در فاصلة دورتر را ديرتر قطع ميكند ، عامل موثر مقاومت پس محل اتصالي و مولد ميباشد.
زمان قطع در رلهها مدرن امروزي متناسب با فاصلة محل اتصالي از مولد، بطور يكنواخت زياد نميشود بلكه اين تغييرات جهشي و پلهاي شكل انجام ميشود و فاصلة محل خطا توسط سنجش مقاومت سيم لين محل خطا و محل نصب رله معين ميشود.
رلة ديستانس داراي اين مزيت است كه اولاً شبكه اتصال شده را در كوتاهترين مدت ممكنه بطور سلكيتو مشخص و از شبكه جدا ميكند و ثانياً اگر نزديكترين را به محل اتصال عمل نكرد، رله بلافاصله بعد آن عمل ميكند و بطور خودكار شبكه شامل يك يا چند رلة رزرو نيز ميشود بدون اينكه حقيقتاً رلة رزروي در شبكه نصب شده باشد.
رلة ديستانس بهترين رله براي حفاظت شبكههاي انتقال انرژي ميباشد. زيرا فقط بوسيلة چنين دستگاهي هر نوع اتصال در هر كجاي شبكه در كمترين مدت قطع ميشود و بهمين جهت براي حفاظت شبكههاي فشار قوي و فشار متوسط از رلة ديستانس استفاده ميشود.
براي حفاظت سيمهاي كوتاه ، مثلاً در داخل نيروگاه و يا پست ترانسفورماتورها بعلت كوچك بودن امپدانس آن نميتوان از رلة ديستانس استفاده كرد لذا در اينگونه مواقع بيشتر از رلة ديفرنسيال استفاده ميشود.
این وبلاگ درجهت جمع آوری ویکپارچه سازی اطلاعات مفید در زمینه برق، الکترونیک، شبکه و ... برای عزیزان و به اشتراک گذاشتن آنها راه اندازی شده است. در اين راستا لازم است نکاتی چند را به اطلاع عزيزان برسانيم: